TTadeusz Soplica
Protagonista Młody szlachcic z rodu Sopliców, syn Jacka Soplicy wychowywany przez stryja Sędziego, który po latach nauk w Wilnie powraca do rodzinnego majątku w Soplicowie. Po przybyciu omyłkowo bierze dojrzałą Telimenę za dziewczynę ujrzaną w swoim dawnym pokoju i ulega jej czarowi, wikłając się w kłopotliwy romans. Z czasem odkrywa jednak, że jego prawdziwym uczuciem jest młodziutka Zosia Horeszkówna, co wywołuje serię sercowych perypetii i nieporozumień. Wykazuje się męstwem podczas polowania oraz w starciu z wojskami rosyjskimi po zajeździe na Soplicowo. Ostatecznie żeni się z Zosią, uwłaszcza podległych chłopów i wyrusza do walki w szeregach legionów polskich u boku wojsk napoleońskich.
KKsiądz Robak (Jacek Soplica)
Postać centralna Mnich bernardyn i tajny emisariusz Napoleona, pod którego habitem ukrywa się skruszony Jacek Soplica, niegdyś dumny przywódca lokalnej szlachty. Po niefortunnym odrzuceniu oświadczyn o rękę Ewy Horeszkówny i podaniu czarnej polewki, w przypływie gniewu zabił Stolnika Horeszkę, za co został okrzyknięty zdrajcą. Szukając odkupienia win, poświęcił resztę życia na tajną walkę o niepodległość Polski oraz przygotowanie powstania na Litwie. Podczas najazdu Moskali własnym ciałem osłania Hrabiego i Tadeusza, odnosząc śmiertelne rany. Przed śmiercią wyjawia swoją tożsamość klucznikowi Gerwazemu i Sędziemu, uzyskując upragnione przebaczenie i rehabilitację.
SSędzia Soplica
Postać główna Młodszy brat Jacka Soplicy i troskliwy opiekun Tadeusza, będący gospodarzem majątku w Soplicowie, gdzie kultywuje dawne staropolskie tradycje i obyczaje. Prowadzi zażarty proces sądowy z Hrabią o prawa do zamku Horeszków, broniąc dóbr przekazanych rodowi Sopliców. Dąży do wyswatania Tadeusza z Zosią, mając nadzieję na zakończenie odwiecznego sporu obu rodów. Mimo najazdu szlachty i uwięzienia podczas zajazdu, zachowuje godność i solidarność wobec rodaków w obliczu ataku carskich sołdatów. Po zwycięskiej bitwie godzi się z przeciwnikami i błogosławi związkowi Tadeusza i Zosi.
Ostatni po kądzieli potomek rodu Horeszków, bogaty i wykształcony na modłę zachodnią kosmopolita oraz marzyciel o artystycznym i romantycznym usposobieniu. Początkowo skłonny do zawarcia ugody z Soplicami w sprawie zamku, ulega wpływom Gerwazego i jego opowieściom o rodowej tragedii, co skłania go do zorganizowania zbrojnego zajazdu. Chwilowo rywalizuje z Tadeuszem o względy Telimeny i adoruje Zosię, traktując rzeczywistość jak scenerię do literackiego romansu. Po pojmaniu przez Rosjan i wspólnej walce zjednoczonej szlachty uświadamia sobie swój patriotyczny obowiązek. Rezygnuje z pretensji do zamku i wstępuje do kawalerii wojsk polskich.
GGerwazy Rębajło
Antagonista Wierny i bezwzględny klucznik zmarłego Stolnika Horeszki, zwany Mopanku lub Scyzorykiem od swego potężnego miecza, owładnięty obsesyjną żądzą zemsty na rodzie Sopliców. Był bezpośrednim świadkiem śmierci swego pana z ręki Jacka Soplicy i poprzysiągł unicestwienie wszystkich potomków mordercy. Manipuluje naiwnym Hrabią i podburza zaścianek dobrzyński do zbrojnego najazdu na dwór w Soplicowie, doprowadzając do bratobójczego konfliktu. W obliczu rosyjskiej napaści walczy u boku dawnych wrogów, a widząc poświęcenie Księdza Robaka, wysłuchuje jego spowiedzi na łożu śmierci. Wybacza umierającemu Jackowi, ujawniając, że Stolnik przed zgonem uczynił znak krzyża w geście przebaczenia mordercy.
TTelimena
Postać wspierająca Opiekunka Zosi i daleka krewna Sopliców, dojrzała kobieta o wyrafinowanych manierach, która spędziła wiele lat w Petersburgu i tęskni za wielkim światem. Po przyjeździe Tadeusza zręcznie wykorzystuje pomyłkę młodzieńca, wdając się z nim w namiętny romans w soplicowskich lasach i w świątyni dumania. Gdy orientuje się, że serce młodzieńca skłania się ku jej wychowance, próbuje związać się z majętnym Hrabią. Charakteryzuje się pragmatyzmem, kokieterią i umiejętnością odnalezienia się w każdej sytuacji towarzyskiej. Ostatecznie godzi się na małżeństwo z zakochanym w niej od dawna Rejentem, zabezpieczając swoją pozycję majątkową.
ZZosia Horeszkówna
Postać wspierająca Córka Ewy Horeszkówny i wnuczka zamordowanego Stolnika, wychowywana na litewskiej prowincji pod opieką Telimeny. Jest uosobieniem dziewczęcej niewinności, naturalności i prostoty, spędzającym dnie na pielęgnowaniu ogrodu i karmieniu drobiu. To jej postać, ujrzana przelotnie przez okno o poranku, oczarowuje Tadeusza i staje się osią sercowego wątku opowieści. Choć Telimena próbuje wprowadzić ją na salony jako damę, Zosia zachowuje wrażliwość i szacunek dla tradycji. Odwzajemnia miłość Tadeusza, godząc się na ślub i popierając jego decyzję o uwłaszczeniu chłopów.
PPodkomorzy
Postać wspierająca Wysoko postawiony urzędnik ziemski i autorytet moralny lokalnej społeczności szlacheckiej, przybywający do Soplicowa w celu polubownego rozsądzenia sporu o zamek. Podczas uczt i spotkań stoi na straży etykiety, dawnych porządków oraz narodowej tożsamości, ganiąc ślepe naśladowanie obcych mód. Po zbrojnym starciu z Moskalami i przybyciu polskich wojsk generała Dąbrowskiego przewodniczy uroczystościom zaręczynowym młodego pokolenia. To on otwiera finałowy uroczysty polonez, tańcząc w pierwszej parze z Zosią i symbolizując zgodę oraz odrodzenie wspólnoty.
SStolnik Horeszko
Postać epizodyczna Zamożny i wpływowy magnat litewski, ojciec Ewy i pan zamku Horeszków, który pojawia się we wspomnieniach Gerwazego i Jacka Soplicy. Wykorzystywał Jacka do celów politycznych na sejmikach, udając przyjaźń, lecz bezwzględnie podeptał jego uczucia do córki, nakazując podać mu czarną polewkę. Podczas insurekcji kościuszkowskiej mężnie bronił swego zamku przed carskim oblężeniem, odpierając szturm wrogów. W chwili tryumfu został śmiertelnie postrzelony przez zranionego w dumie Jacka Soplicę, lecz tuż przed śmiercią uczynił znak krzyża w stronę zamachowca. Jego tragiczny zgon stał się źródłem wieloletniej krwawej wendety między dwoma rodami.
Dowódca carskiego batalionu stacjonującego w okolicy, zruszczony Polak o nazwisku Płutowicz, cechujący się brutalnością, pijaństwem i bezwzględnością. Po zajeździe na Soplicowo wkracza ze swoimi żołnierzami do majątku, zakuwa w kłody pijaną szlachtę i usiłuje wymusić ogromny okup za ich uwolnienie. Obraża polskich gospodarzy i wszczyna bójkę, która przeradza się w regularną bitwę między szlachtą a carskim garnizonem. Tchórzliwy w obliczu klęski, unika bezpośredniej walki, ukrywając się na polu bitwy, i zostaje zlikwidowany przez mściwego Gerwazego.